Theo tranhtomau.edu.vn, mỗi năm Việt Nam có hơn 200.000 ca đột quỵ, trong đó hơn 50% tử vong chỉ vì phát hiện muộn vài phút. Bài viết này sẽ chỉ ra chính xác những biểu hiện mà bạn đang xem nhẹ mỗi ngày.
Nhận biết đột quỵ trong 3 giây bằng công thức FAST
Phương pháp FAST do Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến cáo giúp bạn phát hiện đột quỵ trong tích tắc:
|
Chữ cái |
Ý nghĩa |
Dấu hiệu cụ thể cần tìm ngay |
|
F |
Face (Mặt) |
Méo miệng, cười không đều, một bên mặt xệ xuống |
|
A |
Arms (Tay) |
Giơ 2 tay lên không nổi, một bên tay rơi tự do |
|
S |
Speech (Nói) |
Nói khó, nói ngọng đột ngột, lè lưỡi lệch một bên |
|
T |
Time (Thời gian) |
Gọi 115 ngay lập tức – mỗi phút trôi qua giết chết 2 triệu tế bào não |
Nếu có dù chỉ 1 trong 4 dấu hiệu trên → Đừng chần chừ!
7 dấu hiệu “nhẹ” nhưng thực chất là báo động đỏ
Hầu hết mọi người nghĩ “chắc tại mệt thôi” và bỏ qua:
- Đau đầu dữ dội đột ngột kiểu “tiếng búa bổ” (khác hoàn toàn đau đầu thông thường)
- Chóng mặt quay cuồng, đứng không vững, buồn nôn như say sóng
- Tê một bên người (tay, chân, mặt) dù chỉ vài phút rồi hết
- Mờ mắt hoặc mất thị lực một bên trong chớp mắt
- Nói khó, nuốt nghẹn, sặc nước bọt dù đang khỏe mạnh
- Lú lẫn đột ngột, không nhớ nổi mình đang ở đâu
- Mệt lả bất thường, muốn ngủ ngay lập tức dù vừa ngủ dậy
Những triệu chứng này có thể biến mất sau 5–10 phút (đột quỵ thoáng qua TIA) nhưng 30% trong số đó sẽ bị đột quỵ thật sự trong vòng 48 giờ tới.
Đối tượng nào dễ bỏ sót dấu hiệu nhất ở Việt Nam?
- Người trẻ 25–40 tuổi: nghĩ mình “trẻ khỏe” nên chủ quan
- Người cao tuổi: tưởng “già rồi nên vậy là bình thường”
- Phụ nữ: triệu chứng thường mơ hồ hơn nam giới (buồn nôn, mệt, đau lưng…)
- Dân văn phòng: hay bị chóng mặt, đau đầu nên quen dần
Làm gì khi nghi ngờ bản thân hoặc người thân bị đột quỵ?
- Gọi 115 hoặc cấp cứu gần nhất NGAY LẬP TỨC
- Không cho ăn uống gì (dễ sặc vào phổi)
- Để người bệnh nằm nghiêng, đầu cao 30 độ
- Ghi nhớ chính xác thời gian bắt đầu có triệu chứng (rất quan trọng để bác sĩ quyết định dùng thuốc tiêu sợi huyết)
- Tuyệt đối không tự lái xe chở bệnh nhân đi viện
Thời gian vàng điều trị đột quỵ chỉ 4,5 giờ đầu tiên – trễ 1 phút là mất đi cơ hội sống sót và giảm di chứng vĩnh viễn.
Đừng để đến khi nằm viện mới tiếc nuối “giá mà mình chú ý sớm hơn”. Và nếu bạn muốn con trẻ cũng nhận biết được dấu hiệu nguy hiểm qua những hình ảnh trực quan, sinh động, hãy tham khảo ngay bộ tranh tô màu giáo dục sức khỏe cực dễ thương tại Hoạt Hình.